Empowerment van zelfregulerend leren in het hoger onderwijs: ontwerp en evaluatie van een krachtig instrument - Tychon, Fieke; Ros, Anje; Beekman, Kelly (Tijdschrift OnderwijsPraktijk Studies, 2025)
In een voortdurend veranderend professioneel landschap is de noodzaak voor individuen om levenslang te leren groter dan ooit. Studenten in het hoger onderwijs worstelen echter vaak met het effectief sturen van hun leerprocessen, vooral wanneer zij autonomie krijgen in de planning en evaluatie van hun leeractiviteiten. Dit artikel beschrijft een design-based research naar de ontwikkeling en evaluatie van een instrument dat studenten helpt bij het verbeteren van hun zelfregulerend leren, gebaseerd op de zelfdeterminatietheorie en een model van zelfregulerend leren, waarbij autonomie en reflectie centraal staan. Dit instrument, ontwikkeld met input van belanghebbenden, beoogt studenten en docenten houvast te geven bij het ontwikkelen en evalueren van leeractiviteiten gericht op het behalen van leeruitkomsten.Het onderzoek omvat drie fasen: de ontwerpfase, waarin op basis van literatuur en expert-input ontwerpprincipes zijn geformuleerd; de evaluatiefase, waarin het instrument verfijnd is op basis van feedback van docenten en studenten; en de implementatiefase, waarin een pilot door docenten is uitgevoerd. Resultaten tonen aan dat het instrument studenten ondersteunt in het plannen, monitoren en evalueren van hun leeractiviteiten, met name door het verhelderen van verwachtingen en het bieden van een gestructureerde reflectie. Docenten ervaren verminderde begeleidingslast en kunnen hiermee gerichter eigenaarschap bij studenten stimuleren.Het ontwikkelde instrument biedt een effectieve ondersteuning voor het bevorderen van zelfregulerend leren in het hoger onderwijs, maar meer inzicht in implementatievoorwaarde is nodig om de toepasbaarheid te vergroten. Aanbevelingen zijn gericht op het verbeteren van de visualisatie van het instrument en het ontwikkelen van aanvullende docentenversies voor een bredere inzet in verschillende onderwijscontexten.