Implementatie van een proactief zorgprogramma voor kwetsbare ouderen in de huisartsenpraktijk: van onderzoek naar praktijk - Bleijenberg, Nienke; de Jonge, Artine; Brand, Morris P.; O’Flynn, Caitriona; Schuurmans, Marieke J.; de Wit, Niek (Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, 2016)
AchtergrondMultimorbiditeit, functionele beperkingen en kwetsbaarheid bij thuiswonende ouderen leiden tot een toenemendezorgcomplexiteit in de eerstelijn. Een proactieve, integrale aanpak is hierbij noodzakelijk. In de periode oktober 2014–oktober2015 is een evidence-based proactief zorgprogramma voor kwetsbare ouderen geïmplementeerd in de regio Noord-WestVeluwe en Zeewolde. In deze studie is de haalbaarheid van de implementatie geëvalueerd. De focus lag op de verbinding ensamenwerking tussen het medische en sociale domein.MethodenMet een mixed-methods design zijn verschillende procesindicatoren geanalyseerd. Data waren afkomstig van routinezorggegevens uit de huisartsenpraktijk, vragenlijsten en interviews met ouderen. De vragenlijsten gaven inzicht inverwachtingen en ervaringen ten aanzien van het programma en waren op baseline en na zes maanden follow-up afgenomenbij huisartsen, praktijkondersteuners ouderenzorg (POH’s-OZ) en na 12 maanden bij andere professionals uit verschillendedomeinen (stakeholders). Interviews met ouderen en hun mantelzorgers brachten de ervaringen in kaart. Regionalewerkgroepen waren opgezet waarin verschillende professionals participeerden om de verbinding tussen de domeinen terealiseren.ResultatenHet proactieve zorgprogramma is geïmplementeerd in 42 huisartsenpraktijken die zorg verlenen aan 7904 75-plussers. Intotaal vulden 101 zorgverleners en 44 stakeholders de vragenlijst in. Voorafgaand aan de implementatie bleek zowel bijzorgverleners als bij de stakeholders behoefte aan meer structuur, samenwerking en coördinatie in de zorgverlening aankwetsbare ouderen. De implementatie van het proactieve zorgprogramma verbeterde significant de structuur in deorganisatie van zorg en transparantie over verwijsmogelijkheden met respectievelijk 34 % (p ≤ .001) en 27 % (p = .009). Zowelzorgverleners als stakeholders gaven na afloop van de implementatie aan kwetsbare ouderen beter in beeld te hebben danvoor de implementatie (p = .005). Ongeveer de helft van de deelnemers vond na afloop dat de regionale afstemming isverbeterd. Kwetsbare ouderen en hun mantelzorgers waren tevreden met de insteek, opzet en uitvoering van de nieuweproactieve zorg. De POH’s-OZ gaven aan dat de screeningsvragenlijst te lang was en veel tijd kostte. Ook is niet voor alleouderen die kwetsbaar waren een zorgplan opgesteld.ConclusieDe implementatie van het proactieve zorgprogramma bleek haalbaar. Een sterke verbinding en domein overstijgendesamenwerking is gerealiseerd. Het programma kon eenvoudig aangepast worden aan de actualiteit en de lokale context.