Hoe slaagde een groep flamencos – Vlaamse, Nederlandse en Duitse migranten – in Sevilla erin om, net op het moment dat de Nederlandse Opstand uitbrak, de strategische handel in grondstoffen voor de scheepsbouw in handen te krijgen en waarom liet de Spaanse monarchie dit toe? Deze vraag staat centraal in A Dissimulated Trade. Het boek is de handelseditie van een proefschrift dat in 2020 werd verdedigd aan de Universiteit van Groningen. In dit werk schetst Germán Jiménez Montes een microgeschiedenis van 30 flamencos die actief waren in de houthandel in Sevilla tussen 1574 en 1598. Het onderzoek maakte deel uit van het interdisciplinaire project ForSeaDiscovery onder leiding van Ana Crespo Solana waarin het belang van producten uit de bosbouw voor de ontwikkeling van het Portugese en Spaanse overzeese rijk wordt onderzocht.

In zes hoofdstukken reconstrueert Jiménez Montes de socio-economische organisatie en commerciële strategieën van deze flamencos. Het eerste hoofdstuk behandelt de drie handelsembargo’s die Filips II uitvaardigde om de handel met de opstandige Nederlanden te verbieden, en de impact die zij hadden. Volgens Jiménez Montes specialiseerden de onderzochte flamencos zich in de handel in Baltisch en Scandinavisch hout, als gevolg van de toegenomen vraag in de scheepsbouw die op haar beurt veroorzaakt werd door de oorlog in de Nederlanden en de toenemende handel met de Amerika’s. Het tweede hoofdstuk focust op de migratie van deze flamencos naar Sevilla en de relatie van deze groep met het stadsbestuur van deze stad. Jiménez Montes betoogt dat er weinig verschil zit tussen de migratie van de flamencos naar Sevilla voor dan wel na het uitbreken van de Opstand. Het stadsbestuur van Sevilla lobbyde ten voordele van deze groep handelaars en bestempelde ze als goed geïntegreerd, loyaal en katholiek om zo ook de handelsbelangen van de stad te beschermen. Het derde en vierde hoofdstuk focussen op de handelsstrategieën van deze groep, door nadruk te leggen op enerzijds de rol van de families binnen de handel en anderzijds de partnerschappen die werden aangegaan met niet-familieleden, bijvoorbeeld via volmachten. Volgens Jiménez Montes vormde de handel eerder familiebanden dan andersom. Vernieuwend is zijn aandacht voor bedienden en slaven in de huishoudens van deze flamencos. Vervolgens handelt het vijfde hoofdstuk over de relatie tussen Andalusië en de Noord-Europese markten en meer specifiek over de handelsbanden tussen Sevilla en Amsterdam. In het zesde en laatste hoofdstuk komt de bevoorrading van hout aan de private en publieke scheepsbouw aan bod. Jiménez Montes belicht hier de rol van de groep flamencos bij het consolideren van Sevilla als centraal knooppunt in het Spaanse maritieme rijk onder Filips II. De groothandel in maritieme producten die zich in Sevilla ontwikkelde en gedomineerd werd door deze groep flamencos – terwijl de schepen zelf aan de Cantabrische kust werden gebouwd –, ondersteunde volgens de auteur mede de rol die Sevilla als administratieve hoofdstad van de handel met de Amerika’s verkreeg. Ook toont hij aan dat deze flamencos door hun goede integratie toegang kregen tot nochtans beschermde handel met de Amerika’s. Als eindconclusie besluit Jiménez Montes dat het succesvol lobbywerk van het stadsbestuur van Sevilla bij de Spaanse koning ten voordele van de bestudeerde flamencos aantoont dat de Spaanse monarchie de capaciteiten had om te reageren op de veranderende militaire en economische omstandigheden.

Om dit uitvoerig beeld van het – economische – leven van deze groep migranten te kunnen schetsten, baseerde Jiménez Montes zich op 3680 notariële akten allemaal afkomstig uit één notariskantoor dat vlak bij de Atarazanas lag. Deze Atarazanas was de oude scheepswerf van Sevilla die in de zestiende eeuw werd omgebouwd tot pakhuizen voor de opslag van hout en van waaruit deze groep flamencos opereerde. Deze notariële akten werden verder aangevuld met archieven uit Amsterdam, de Archivo General de Simancas, de Archivo General de Indias en consulteerde hij de online database van de Sonttol. Het verhaal dat uit dit rijke bronnenonderzoek naar voren komt, raakt aan de maritieme, migratie-, sociaal-economische, transnationale en stadsgeschiedenis. Ook voor debatten rond de Nederlandse Opstand en staatsvorming is dit onderzoek relevant.

Het boek is vlot geschreven en de gepresenteerde resultaten worden ook onderbouwd door heldere tabellen en grafieken. Jiménez Montes blijft wel dicht bij zijn eigen onderzoek en is spaarzaam met vergelijkingen met andere casussen. Zo vergelijkt hij bijvoorbeeld de huwelijkspatronen van zijn onderzoeksgroep enkel kort met een groep Nederlandse handelaars die actief waren in de handel met Rusland en geeft hij in de voetnoot nog mee dat Jeroen Puttevils voor Antwerpen gelijkaardige resultaten heeft gevonden (p. 98). Door de casus van deze flamencos maar beperkt te kaderen binnen het bestaande onderzoek, is het voor de lezer niet makkelijk in te schatten hoe uitzonderlijk of gangbaar de patronen zijn die Jiménez Montes schetst in vergelijking met andere migrantengroepen in Sevilla of andere groepen Vlaamse-Nederlandse of Duitse migranten in Spanje of andere Europese regio’s. Desalniettemin is dit een rijke microgeschiedenis die veel inspiratie en aanzetten biedt voor debat en nieuwe onderzoek.