Over de zin en onzin van activerende werkvormen – een conceptuele denkoefening - Smets, Wouter (Tijdschrift voor Lerarenopleiders, 2024)
Hoe activerend moet onderwijs zijn? Dat is een vraag die veel lerarenopleiders bespreken met hun studenten. Wanneer stagelessen geobserveerd en nabesproken worden is het activerende karakter van een les heel vaak een thema van gesprek. ‘Gebruik meer activerende werkvormen’, is dan vaak de feedback die studenten krijgen. Deze beschouwende bijdrage onderzoekt hoe relevant en precies deze boodschap aan student-leraren is. Er wordt eerst beschreven hoe vanuit verschillende leertheorieën gedacht wordt over het activeren van leerlingen. Er wordt gezocht naar conceptuele verheldering in het moeilijke en gevoelige debat over activerend onderwijs door het begrip ‘activeren’ los te koppelen van de gebruikte instructiestrategie. Daarna wordt geanalyseerd wat een activerende werkvorm is, en welke misverstanden er bestaan over dit begrip. De centrale stelling van dit stuk is dat het actief betrekken van leerlingen een essentieel element in elk didactisch ontwerp moet zijn, ongeacht de leertheorie die gehanteerd wordt. Tegelijk wordt ook beargumenteerd waarom het beter is om te spreken over een activerend didactisch ontwerp, en niet over activerende werkvormen.